PET/CT-scan Radiotherapie

Uw behandelend arts heeft een PET-scan voor u aangevraagd. PET staat voor Positron Emissie Tomografie. Het is een techniek om foto’s te maken van de functie van organen en/of ander weefsel. In deze folder leest u informatie over het onderzoek en de voorbereiding op het onderzoek. Het is belangrijk dat u deze informatie vóór het onderzoek goed doorleest.

Een PET/CT-scan is een combinatie van een PET-scan en een CT-scan. Bij de PET-scan krijgt u via een infuus een kleine hoeveelheid radioactieve vloeistof (glucose) toegediend. Op deze manier wordt informatie over de glucose stofwisseling van lichaamscellen verkregen. Afwijkende cellen hebben vaak een hogere glucose stofwisseling dan gewone lichaamscellen. Via de PET-scan worden deze cellen zichtbaar gemaakt. Met behulp van de CT-scan kan vervolgens de plaats worden bepaald waar deze cellen zich in uw lichaam bevinden.

De PET-scan wordt aangevuld met een diagnostische CT-scan. Hierbij wordt (meestal) jodiumhoudend contrastmiddel gebruikt. Het jodiumhoudend contrastmiddel wordt via het infuus toegediend. Tijdens het toedienen van de contrastvloeistof kunt u een warm gevoel krijgen door het hele lichaam en het idee hebben dat u plast. Dit gevoel trekt binnen enkele minuten weer weg.

Tijdens de PET-scan worden met inkt een paar lijnen bij u op de huid getekend. Om ervoor te zorgen dat u tijdens de bestraling hetzelfde ligt als tijdens de scan is het noodzakelijk 4 kleine referentiepunten in de vorm van tattoo’s bij u aan te brengen.

• Vanaf 4 uur voor het onderzoek mag u niets meer eten. U mag alleen nog water drinken.
• In de 2 uur voor het onderzoek moet u 1 liter water drinken. Dit mag alleen water zijn. U mag gewoon naar het toilet gaan.
• Medicijnen kunt u innemen zoals u gewend bent.
• Kleding met metaal (ritsen) of knopen en sieraden mogen niet in de
  PET-scanner. Houd hier rekening mee en laat sieraden zoveel mogelijk thuis.
• Als de mogelijkheid bestaat dat u zwanger bent of als u borstvoeding geeft, meldt u dit vooraf bij de Nucleaire Geneeskunde afdeling. U hoort dan of het onderzoek wel of niet door kan gaan.

Als u diabetes mellitus (suikerziekte) heeft, gelden ook nog de volgende regels voor u (naast de hierboven genoemde voorbereiding):

Bij gebruik van tabletten bij diabetes type II

• Het onderzoek wordt aan het einde van de ochtend gepland.
• U neemt uw bloedsuikerverlagende medicijnen in zoals u gewend bent.
• Hierna gelden alle voorbereidingsregels zoals hierboven beschreven.

Bij gebruik van insuline

• Het onderzoek wordt aan het einde van de ochtend gepland.
• U kunt dan vóór 7.15 uur een ontbijt gebruiken, waarbij u uw gebruikelijke hoeveelheid insuline spuit.
• Hierna gelden alle voorbereidingsregels zoals hierboven beschreven.

Bij continue insuline-infusie

• Het onderzoek wordt aan het begin van de ochtend gepland.
• De insulinepomp blijft in de ‘nachtstand’ staan tot na het onderzoek.
• Hierna gelden alle voorbereidingsregels zoals hierboven beschreven.

Bij de PET/CT-scan komt u in aanraking met straling. De hoeveelheid straling waaraan uw lichaam tijdens het onderzoek wordt blootgesteld, wordt tot een minimum beperkt.

De medewerkers die het onderzoek uitvoeren, de laboranten, hebben dagelijks met straling te maken. Voor hun eigen veiligheid bewaren de laboranten zoveel mogelijk afstand tot u.

Vanwege de straling is het niet toegestaan dat een eventuele begeleider bij het onderzoek aanwezig is. Het wordt sterk afgeraden zwangere vrouwen of kinderen naar het onderzoek mee te nemen. Nadat de PET/CT-scan is gemaakt, kunt u weer normaal contact hebben met uw eventuele begeleider.

Inbrengen infuus en radioactieve stof

• In het Radiologisch Centrum krijgt u in de voorbereidingskamer een infuus ingebracht in een ader van uw arm. Via het infuus wordt uw bloedsuiker gecontroleerd. Uw bloedsuikerwaarde mag niet te hoog zijn. Vervolgens wordt via het infuus de radioactieve stof toegediend. Deze stof heeft geen bijwerkingen.
• De stof moet 1 uur inwerken voordat de PET/CT-scan gemaakt kan worden. Tijdens dit uur ligt u op een bed, alleen in een kamer. De medewerkers van het Radiologisch Centrum letten op u via een camera.
• Het is belangrijk dat u tijdens dit uur zo ontspannen mogelijk ligt. Praten, lezen en andere bezigheden zijn niet toegestaan omdat dit niet goed is voor de inwerking van de stof. U mag tijdens dit uur wel naar muziek luisteren. Neemt u daarvoor uw eigen mp3-speler of mobiele telefoon met oordopjes mee.
• U krijgt een drukbelletje in uw hand, waarmee u in geval van nood een medewerker om hulp kan vragen. Er is altijd een laborant in de buurt en deze kan direct bij u komen als dat nodig is.
• Na de inwerktijd van 1 uur plast u goed uit. Bij de voorbereidingskamer is een toilet. Daarna brengt een laborant u naar de PET/CT-scan.

De PET/CT-scan

• Voor de PET-scan moet alle kleding met knopen of metaal worden uitgedaan. Ook eventuele metalen onderdelen, zoals een riem of sieraden moeten worden verwijderd.
• U komt op uw rug op een smal bed te liggen met uw hoofd in een steun. Meestal liggen uw armen omhoog naast uw hoofd. Andere houdingen zijn ook mogelijk.
• De markeringen ten behoeve van de radiotherapie worden op uw huid aangebracht.
• Tijdens de scan bent u alleen in de scanruimte. Medewerkers letten op u via een camera. Via een intercom kunt u met de laborant praten.
• Tijdens het maken van de scan is het mogelijk om naar de radio te luisteren.
• Voordat de PET-scan start, wordt de niet-diagnostische CT-scan gemaakt.
• Aan het begin van de scan schuift het bed enkele keren door het apparaat heen en weer.
• Vervolgens schuift het bed langzaam door de scanner.
• Het maken van de PET/CT-scan duurt ongeveer een half uur. Het is belangrijk dat u stil blijft liggen.
• Na de PET-scan wordt de diagnostische CT-scan gemaakt. Hiervoor wordt (meestal) een contrastmiddel met jodium gebruikt. Dit middel krijgt u via het infuus in uw arm toegediend.
• Na de scan worden de tattoopuntjes aangebracht.
• Na de PET/CT-scan wordt het infuus uit uw arm gehaald. U kunt zich aankleden en uw dagelijkse bezigheden hervatten.

Het onderzoek duurt in totaal ongeveer 2 uur.

Na het onderzoek mag u weer naar huis en kunt u weer eten en drinken wat u gewend bent. Een groot deel van de radioactieve stof verlaat het lichaam binnen enkele uren via de urine. De overige radioactiviteit vervalt in de tijd. Goed drinken na het onderzoek versnelt de uitscheiding van de radioactieve stof.

De radiotherapeut gebruikt de PET-scan om het gebied dat bestraald moet gaan worden op een nauwkeurige wijze te bepalen. De eerste bestralingsafspraak wordt na de scan meegegeven. De hierop volgende afspraken krijgt u mee op de eerste bestralingsafspraak.

De radioactieve stof wordt ‘s nachts in Amsterdam geproduceerd. Daarna wordt de stof naar het HagaZiekenhuis vervoerd. Het productieproces van de stof bestaat uit diverse gecompliceerde stappen. Hierdoor kan het gebeuren dat een productie afgekeurd wordt. Dit is pas op de ochtend van uw onderzoek bekend. Wij brengen u hiervan direct telefonisch op de hoogte. Het onderzoek moet dan helaas worden verzet. Dit gebeurt ongeveer één keer per maand.

Als u na het lezen van deze folder nog vragen heeft, neem dan contact op met de afdeling Nucleaire Geneeskunde, bereikbaar:

• van maandag tot en met vrijdag
• tussen 8.30 en 16.30 uur
• telefoon (070) 210 2772

Heeft u vragen over de bestraling, neem dan contact op met de afdeling Radiotherapie, bereikbaar:

• van maandag tot en met vrijdag
• tussen 8.00 en 16.30 uur
• telefoon (070) 210 2730