Kaliumbeperkt dieet

Kalium is een mineraal dat in vrijwel alle voedingsmiddelen voorkomt.

Kalium is nodig voor de geleiding van zenuwprikkels, het samentrekken van de spieren en voor het handhaven van de (normale) bloeddruk. Ook speelt kalium samen met natrium een rol bij de regulering van de waterhuishouding in het lichaam.

Als uw nieren niet goed werken, wordt het kalium niet goed uitgeplast. Dit kan leiden tot spierkrampen, hartritmestoornissen en uiteindelijk zelfs tot een hartstilstand.

Wanneer het kaliumgehalte in uw bloed hoger is dan 5 - 5,5 mmol/l is het nodig de kalium in de voeding te beperken. Een kaliumbeperkt dieet betekent dat uw voeding maximaal 2000 - 3000 mg kalium per dag mag bevatten. De mate van de kaliumbeperking in de voeding is afhankelijk van het kaliumgehalte van het bloed.

De belangrijkste kaliumbronnen in voeding zijn:

• aardappelen en producten die van aardappelen zijn gemaakt, zoals patat, aardappelpuree en chips;
• volkoren graanproducten: volkoren- en bruinbrood, deegwaren en muesli;
• groenten: zeer kaliumrijk zijn postelein, spinazie, tajerblad, kousenband en tomaat;
• fruit, vooral banaan, ‘Galia’-meloen en rabarber;
• peulvruchten, zoals witte en bruine bonen, kapucijners, erwten en vooral linzen;
• gedroogde vruchten;
• vruchtensap, tomaten- en groentesap;
• melk en melkproducten, met uitzondering van kaas;
• noten, zaden en pitten; amandelspijs
• koffie (ook cafeïnevrije koffie);
• producten op basis van cacao, zoals chocolade(producten) en chocolademelk;
• appelstroop;
• dieetzout en andere natriumarme producten.

Producten die weinig kalium bevatten, zijn:

(dieet)margarine, frisdrank, honing, jam, kaas, olie, witte pasta (zoals macaroni en spaghetti), witte rijst, roomboter, suiker en thee.

• Kalium is oplosbaar in water. Bij het koken van groenten en aardappelen in ruim water gaat ongeveer 1/3 deel van het kalium verloren. Snijd de aardappelen en groenten in kleine stukjes, zet ze overdag al in het water en kook ze daarna in een ruime hoeveelheid vers/nieuw water. Gooi dit water na het koken weg.
• Bij roerbakken, stomen, smoren of frituren van groenten en aardappelen in olie blijft er meer kalium achter in de voeding. Ook in de schil gekookte en gepofte aardappelen bevatten meer kalium.
• Stamppot is kaliumrijk doordat u meer aardappelen nodig heeft bij de bereiding. Zet daarom niet te vaak stamppot op het menu.
• Groentenat is kaliumrijk en kan beter niet gebruikt worden voor het maken van een sausje.
• Beperk het gebruik van rauwkost. Rauwe groente bevat veel kalium.
• Witte pasta en witte rijst bevatten geen kalium. Wissel aardappelen hier regelmatig mee af.
• Tomatensaus bij pasta kunt u beter vervangen door kaassaus of saus op basis van crème fraîche, kookroom of kruidenroomkaas.
• Vervang koffie zo veel mogelijk door thee en frisdrank.
• Vermijd op brood kaliumrijke producten zoals appelstroop en chocoladeproducten.
• Beperk het gebruik van fruit en vruchtensap.
• Gebruik geen dieetzout en geen natriumarme producten waarbij natrium vervangen is door kalium (zie etiket, er staat dan bijvoorbeeld kaliumchloride bij de ingrediënten ).

Wanneer het kaliumgehalte in het bloed ondanks de dieetadviezen te hoog blijft, kan de arts besluiten u kaliumverlagende medicatie voor te schrijven. De bekendste kaliumbinders zijn; Resonium en Sorbisterit. De dieetadviezen moet u wel blijven opvolgen.

Voor meer inzicht in uw kalium-inname kunt u op www.voedingswaardetabel.nl of in de voedingswaardetabel-app vinden hoeveel kalium een product bevat.

Ook kunt u op www.mijn.voedingscentrum.nl/nl/eetmeter/ of in de Eetmeter-app bijhouden wat u eet en hoeveel kalium u per dag binnen krijgt.

Voor meer informatie over het dieetvoorschrift en voor het maken van een poliklinische afspraak kunt u bellen met de afdeling Diëtetiek.

Wij zijn bereikbaar:

• maandag tot en met vrijdag
• van 8.00 - 17.00 uur
• telefoonnummer: (070) 210 2288