Tijdens uw bezoek aan de polikliniek urologie heeft de uroloog in overleg met u besloten om uw nier geheel (nefrectomie) of gedeeltelijk te verwijderen (partiële nefrectomie). In deze folder vindt u informatie over de werking van de nieren, redenen voor een (partiële) nefrectomie, operatievormen de procedures rondom de operatie.

Mensen hebben normaal gesproken twee nieren. De nieren zijn boonvormige organen en liggen achter in de buikholtes, aan weerszijden van de wervelkolom. De nieren hebben meerdere belangrijke functies in het lichaam. De belangrijkste taak van de nieren is het filteren van afvalstoffen en overtollig vocht uit het bloed. Deze afvalstoffen verlaten het lichaam via de urine. Daarnaast zorgen de nieren voor een goede vocht- en zoutbalans in het lichaam. Ook helpen de nieren bij het regelen van de bloeddruk en spelen zij een rol bij de aanmaak van rode bloedcellen en sterke botten.

Meestal kan één gezonde nier voldoende functioneren wanneer een deel van een nier of een hele nier wordt verwijderd.

een (partiële) nefrectomie wordt uitgevoerd wanneer een nier niet meer functioneert of wanneer de gezondheid in gevaar is. De belangrijkste redenen zijn: kwaadaardige tumoren, ernstige nierbeschadiging of chronische (nier)infecties.

er zijn twee mogelijkheden voor een (partiële) nefrectomie. Met uw uroloog bespreekt u welke operatiemethode voor u de geschikte is. 

• De kijkoperatie (laparoscopie) ondersteund met de Da Vinci Robot hierbij wordt de operatie uitgevoerd door een aantal, meestal vijf, kleine sneetjes in de buik waarna de buikholte wordt opgeblazen met koolzuurgas om ruimte te maken om te kunnen opereren. Via deze sneetjes worden de operatie-instrumenten ingebracht. Door een wat grotere snee in de onderbuik wordt de nier of een gedeelte hiervan verwijderd. De robot wordt bestuurd door de uroloog. Deze manier van opereren heeft voordelen zoals kortere opname, minder pijnlijk, sneller herstel en geen groot litteken. Na de operatie kunt u last hebben van een soort spierpijn in uw schouders/rug vanwege het opblazen van de buik met koolzuurgas tijdens de operatie.
• de open operatie (laparotomie) afhankelijk van de grootte van de tumor wordt een grotere snede in de buik of flank gemaakt om de nier (gedeeltelijk) te verwijderen.

Pre-operatieve screening

Voordat u geopereerd wordt krijgt u een afspraak voor een gesprek met de anesthesioloog op de polikliniek. Tijdens dit gesprek bespreekt u het volgende:

• De manier van verdoving; algehele narcose, plaatselijke verdoving. 
• Lichamelijke onderzoek; conditie, longen en hart. 
• Vitale functies; bloeddruk, hartslag.
• Huidige medicatie; bij bloedverdunners eventueel stoppen voor de operatie. 
• Eerdere behandelingen.
• Intoxicaties: roken, alcohol, drugs.
• Allergieën

Meestal wordt u de ochtend van de dag van de operatie opgenomen in het ziekenhuis op de verpleegafdeling heelkunde.

De verpleegkundige van de afdeling ontvangt u en neemt een anamnese (vragenlijst) af. U wordt door de verpleegkundige voorbereid op de operatie; lenzen, bril, gebitsprothese, sieraden en piercings uit, operatiekleding aan.

Op de operatiekamer krijgt u de verdoving die met u is afgesproken. Ook krijgt u een infuus.

Tijdens de operatie krijgt u een blaaskatheter om de urine op te vangen. Afhankelijk van de operatievorm krijgt u een wonddrain om bloed en vocht uit het operatiegebied af te voeren.

Na de operatie wordt u wakker op de uitslaapkamer, als u goed wakker bent gaat u naar de verpleegafdeling.  De verpleegkundigen controleren uw vitale functies en krijgt u medicatie tegen de pijn. Een dag na de operatie, wanneer u goed genoeg hersteld bent wordt de katheter, infuus, eventueel wonddrain verwijderd en mag u met ontslag naar huis. Het belangrijkste is dat u geen koorts heeft, kunt eten en drinken en ontlasting heeft gehad.

Bij een robotgestuurde kijkoperatie bent u gemiddeld 1 nacht en  bij een open operatie gemiddeld 4 nachten opgenomen.

Wanneer u bent geopereerd vanwege een nier tumor wordt het weefsel verder onderzocht via een patholoog. Uitslag hiervan krijgt u meestal na 2 weken op de polikliniek van uw uroloog.

Meestal verloopt een operatie zonder problemen maar geen enkele operatie is zonder risico’s.
De algemene risico’s zijn trombose, wondinfectie of een longontsteking. Bij deze operatie is daarbij een kans op nabloeding maar er worden groot aantal maatregelen genomen rondom de operatie om de risico’s zo beperkt mogelijk te houden. Mocht er toch complicaties optreden kan de uroloog er voor kiezen om een kijkoperatie om te zetten in een open operatie.

U neemt contact op met het ziekenhuis in de volgende situaties:

• Hevige buikpijn of pijn in de zij die niet stopt als u pijnstillers gebruikt 
• Koorts boven de 38.5
• Toegenomen roodheid of pus uit de wond

Polikliniek Urologie: (070) 210 6482
Spoedeisende Hulp: (070) 210 2060

In de volgende situaties moet u direct contact opnemen met de polikliniek Urologie of (buiten kantoortijden) met de Spoedeisende Hulp:

• hevige buikpijn;
• koorts boven de 38.5°;
• pijn in de zij;
• hevige roodheid of pus uit de wond(jes).

polikliniek Urologie: (070) 210 6482

Spoedeisende Hulp: (070) 210 2060

Na de operatie komt u in een nacontrole traject. Er is een mogelijkheid dat de nierfunctie verslechterd. Uw uroloog zal de nierfunctie daarom regelmatig controleren. Ook kunt u last hebben van vermoeidheid wat lang kan aanhouden. Probeer daarom uw energie te verdelen en toe te geven aan uw behoefte van rust.

Verschillende factoren, zoals leeftijd, algehele conditie en het soort operatie spelen een rol bij het herstel. Afhankelijk van het genezingsproces, functioneert u na verloop van tijd weer zoals u dat gewend bent. 

Dagelijkse activiteiten

• U mag douchen; de wonden mogen gespoeld worden, bij een normale genezing is er geen speciale wondzorg nodig.
• U mag alles eten en drinken.
• U mag tot zes weken na de operatie geen zwaar werk of zware arbeid doen. Dat wil zeggen niet te zwaar tillen of intensief sporten.
• Autorijden mag, maar houdt u rekening met een verminderd concentratievermogen.
• Dagelijks bewegen draagt bij aan de opbouw van uw conditie.

Sommige patiënten krijgen graag extra ondersteuning van een deskundige vanwege hetgeen hen is overkomen. Om u zo goed mogelijk te informeren, adviseren en begeleiden bij uw ziekte werkt de uroloog samen met de oncologieverpleegkundige urologie. Zij geeft u en uw naasten informatie over de operatie, de behandelingen en het vervolgtraject. Zij bespreekt ook met u hoe u met de situatie kunt omgaan. Er bestaat geen kant en klaar antwoord op de vraag hoe te leven met kanker. Iedereen is anders en elke situatie is anders. Iedereen verwerkt het hebben van kanker op zijn of haar eigen manier en in zijn of haar eigen tempo.

Dan kunt u contact opnemen met de gespecialiseerd oncologieverpleegkundige urologie: telefoonnummer: (070) 210 6482 of  email: uro oncologie@hagaziekenhuis.nl